Shloka 25
Dhanañjaya-viraha-śoka and the Resolve to Enter Gandhamādana (धनंजय-विरह-शोकः गन्धमादन-प्रवेश-संकल्पश्च)
न च यानवता शक्यो गन्तुं देशो वृकोदर । न नृशंसेन लुब्धेन नाप्रशान्तेन भारत,भरतनन्दन! वृकोदर! उस प्रदेशमें किसी सवारीसे नहीं जाया जा सकता तथा जो क्र्र, लोभी और अशान्त है, ऐसे मनुष्यके लिये श्रद्धाकी कमीके कारण उस स्थानपर जाना असम्भव है
na ca yānavatā śakyo gantuṁ deśo vṛkodara | na nṛśaṁsena lubdhena nāpraśāntena bhārata ||
Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Vṛkodara, miền ấy không thể đến bằng bất cứ xe cộ nào. Và kẻ tàn bạo, tham lam, hay tâm không an tịnh—hỡi Bhārata—cũng không thể đến được; vì thiếu lòng kính tín và kỷ luật nội tâm, kẻ ấy không xứng bước vào nơi đó.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
External means (like vehicles or force) do not grant access to certain higher or sacred goals; eligibility depends on inner qualities—non-cruelty, freedom from greed, and calm self-mastery—supported by reverence and discipline.
Yudhiṣṭhira addresses Bhīma (Vṛkodara) while describing a particular region whose approach is not merely physical; he emphasizes that moral and mental disposition determines whether one can truly reach or enter it.