Shloka 12
गन्धमादन-हिमवत्प्रयाणे युधिष्ठिर-भीमसंवादः
Yudhiṣṭhira–Bhīma Dialogue on the Gandhamādana–Himavat Ascent
शैले5स्मिन् राक्षसाकीर्णे दुर्गेषु विषमेषु च । इयं चापि महाभागा राजपुत्री पतिव्रता,फिर सहदेवके, मेरे तथा द्रौपदीके लिये तो कहना ही क्या है? भारत! ये ब्राह्मणलोग चाहें तो यहाँसे लौट सकते हैं। समस्त सेवक, सारथि, रसोइये तथा हममेंसे और जिस- जिसको आप लौटाना उचित समझें-वे सभी जा सकते हैं। राक्षसोंसे भरे हुए इस पर्वतपर तथा ऊँचे-नीचे दुर्गम प्रदेशोंमें मैं आपको कदापि अकेला छोड़ना नहीं चाहता। नरश्रेष्ठ! यह परम सौभाग्यवती पतिव्रता राजकुमारी कृष्णा भी आपको छोड़कर लौटनेको कभी तैयार न होंगी। इसी प्रकार यह सहदेव भी आपमें सदा अनुराग रखनेवाला है, आपको छोड़कर कभी नहीं लौटेगा। मैं इसके मनकी बात जानता हूँ। महाराज! सव्यसाची अर्जुनको देखनेकी इच्छासे हम सभी लालायित हो रहे हैं; अत: सब साथ ही चलेंगे। राजन! अनेक कन्दराओंसे युक्त इस पर्वतपर यदि रथोंके द्वारा यात्रा सम्भव न हो तो हम पैदल ही चलेंगे। आप इसके लिये उदास न हों। जहाँ-जहाँ द्रौपदी नहीं चल सकेगी वहाँ-वहाँ मैं स्वयं इसे कंधेपर चढ़ाकर ले जाऊँगा
śaile 'smin rākṣasākīrṇe durgeṣu viṣameṣu ca | iyaṃ cāpi mahābhāgā rājaputrī pativratā |
Bhīma nói: “Trên ngọn núi đầy rākṣasa này, và giữa những miền gập ghềnh, hiểm trở, khó vượt qua, ta sẽ không để ngài đơn độc. Và vị công chúa phúc đức này—dòng dõi vương gia, một lòng trọn đạo phu thê—cũng sẽ không bao giờ chịu bỏ ngài mà quay về. Nếu ở những đỉnh núi lắm hang động này, xe chiến không thể đi được, chúng ta sẽ đi bộ; và nơi nào Draupadī không thể bước tiếp, chính ta sẽ cõng nàng trên vai mà đưa đi.”
भीम उवाच
Educational Q&A
In danger and hardship, dharma is expressed through solidarity: the strong protect the weak, companions do not abandon one another, and fidelity and loyalty are upheld even when comfort and safety are threatened.
Bhīma reassures the leader (implicitly Yudhiṣṭhira) that in a rākṣasa-infested, difficult mountain region they will not leave him alone; Draupadī will not turn back, Sahadeva will remain devoted, and if chariots cannot pass they will walk—Bhīma even offering to carry Draupadī where needed as they press on to see Arjuna.