Shloka 6
Aṣṭāvakra–Bandi Vāda at Janaka’s Assembly
Numerical Cosmology and Restitution
द्वारपाल बोला--ब्राह्मणकुमार! सुनो, हम बंदीके आज्ञापालक हैं। आप हमारी कही हुई बात सुनिये। इस यज्ञशालामें बालक ब्राह्मण नहीं प्रवेश करने पाते हैं। जो बूढ़े और बुद्धिमान ब्राह्मण हैं, उन्हींका यहाँ प्रवेश होता है ।। अष्टावक्र उवाच यद्यत्र वृद्धेषु कृत: प्रवेशो युक्त प्रवेष्ठं मम द्वारपाल । वयं हि वृद्धाश्नरितव्रताश्च वेदप्रभावेण समन्विताक्ष,अष्टावक्र बोले--द्वारपाल! यदि यहाँ वृद्ध ब्राह्मणोंके लिये प्रवेशका द्वार खुला है, तब तो हमारा प्रवेश होना भी उचित ही है; क्योंकि हमलोग वृद्ध ही हैं, हमने ब्रह्मचर्यव्रतका पालन किया है तथा हम वेदके प्रभावसे भी सम्पन्न हैं
aṣṭāvakra uvāca |
yady atra vṛddheṣu kṛtaḥ praveśo yuktaṃ praveṣṭuṃ mama dvārapāla |
vayaṃ hi vṛddhāś caritavratāś ca vedaprabhāveṇa samanvitāś ca ||
Aṣṭāvakra nói: “Hỡi người giữ cổng, nếu nơi đây cho các Bà-la-môn cao niên được vào, thì ta cũng xứng đáng được vào. Bởi chúng ta ‘già’ theo nghĩa chân thật—kiên định trong lời nguyện và kỷ luật—và được ban cho quyền lực, uy nghi phát xuất từ Veda.”
अष्टावक्र उवाच
Educational Q&A
Aṣṭāvakra reframes ‘vṛddha’ (elder) as a moral-spiritual qualification rather than mere physical age: discipline in vows and Vedic attainment can constitute true seniority and rightful eligibility.
At the entrance to a sacrificial hall, the gatekeeper restricts entry to aged and wise Brahmins. Aṣṭāvakra responds that, since entry is for ‘elders,’ he should be admitted because he possesses the defining marks of true elderhood—vowed discipline and Vedic potency.