Shloka 12
Aṣṭāvakra–Kahoda Upākhyāna: Śvetaketu’s Āśrama, Sarasvatī, and the Origin of Aṣṭāvakra
सत्यपराक्रमी नरेश! जो धर्म दूसरे धर्मका बाधक हो वह धर्म नहीं, कुधर्म है। जो दूसरे किसी धर्मका विरोध न करके प्रतिष्ठित होता है वही वास्तविक धर्म है ।।
satyaparākrami nareśa! yo dharmo 'nyadharmabādhakaḥ sa dharmo na, kudharmaḥ. yo 'nyasya kasyacid dharmasya virodhaṃ na kṛtvā pratiṣṭhito bhavati sa eva vāstava-dharmaḥ. virodhiṣu mahīpāla niścitya gurulāghavam | na bādhā vidyate yatra taṃ dharmaṃ samupācaret ||
Hỡi bậc quân vương dũng mãnh chân thực, một quy tắc hành xử mà ngăn trở một bổn phận chính đáng khác thì không phải dharma; đó là tà hạnh. Chỉ dharma nào được xác lập mà không đối nghịch các bổn phận đúng đắn khác mới là dharma chân chính. Vì vậy, khi các bổn phận dường như xung đột, hỡi chúa tể cõi đất, hãy cân nhắc điều nào nặng, điều nào nhẹ, và thực hành con đường không gây tổn hại hay cản trở người khác.
श्येन उवाच
Educational Q&A
When duties seem to clash, true dharma is the course that does not obstruct other rightful duties; one must judge the relative weight (guru–lāghava) of competing obligations and choose the action that avoids causing harm or hindrance.
The hawk (śyena), addressing a king, offers a principle for resolving apparent contradictions in dharma: not every claimed duty is valid—if it blocks another legitimate duty it becomes kudharma—so the king should deliberate and adopt the least obstructive, most weighty course.