Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Somaka–Jantu Ākhyāna: Desire-Driven Sacrifice and Shared Karmic Consequence

यह उन्हीं राजा सोमकका पवित्र आश्रम है जो सामने ही सुशोभित हो रहा है। यहाँ क्षमाशील होकर छ: रात निवास करनेसे मनुष्य उत्तम गति प्राप्त कर लेता है ।। एतस्मिन्नपि राजेन्द्र वत्स्यामो विगतज्वरा: । षड्जात्रं नियतात्मान: सज्जीभव कुरूद्धह,कुरुश्रेष्ठ हम सब लोग इस आश्रममें छ: राततक मन और इन्द्रियोंपर संयम रखते हुए निश्चिन्त होकर निवास करेंगे। तुम इसके लिये तैयार हो जाओ

etasminn api rājendra vatsyāmo vigatajvarāḥ | ṣaḍrātraṃ niyatātmānaḥ sajjībhava kuru-dvaha ||

“Tâu Đại vương, chúng ta cũng sẽ lưu lại nơi đây, không còn ưu não. Suốt sáu đêm, với tâm và các căn được chế ngự nghiêm cẩn, chúng ta sẽ trú trong đạo tràng ẩn tu thiêng liêng này. Hỡi bậc tối thượng của dòng Kuru, xin hãy sẵn sàng.”

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
वत्स्यामःwe shall dwell/stay
वत्स्यामः:
TypeVerb
Rootवस् (वसँ निवासे)
FormFuture (Luṭ), First, Plural, Parasmaipada
विगत-ज्वराःfree from fever/affliction
विगत-ज्वराः:
Karta
TypeAdjective
Rootविगत + ज्वर
FormMasculine, Nominative, Plural
षड्-रात्रम्for six nights
षड्-रात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootषट् + रात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
नियत-आत्मानःself-controlled
नियत-आत्मानः:
Karta
TypeAdjective
Rootनियत + आत्मन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सज्जी-भवbe ready/prepare yourself
सज्जी-भव:
TypeVerb
Rootभू (भवँ)
FormImperative (Loṭ), Second, Singular, Parasmaipada
कुरूद्धहO bearer of the Kurus (best of Kurus)
कुरूद्धह:
TypeNoun
Rootकुरुद्वह
FormMasculine, Vocative, Singular

लोगश उवाच

K
Kuru (dynasty)
A
a sacred hermitage/āśrama (implied by context)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical value of disciplined living in a sacred setting: self-restraint (niyama) and calmness (freedom from inner ‘fever’) practiced even for a fixed period can lead to spiritual uplift and steadiness of mind.

A speaker addresses a Kuru king, proposing that they stay in the holy hermitage for six nights, living with controlled senses and a composed mind, and urges the king to prepare for this observance.