Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Sukanyā’s Encounter with the Aśvins and Cyavana’s Rejuvenation (लोमश–सुकन्या–च्यवनोपाख्यानम्)

(सा भर्त्रां समनुज्ञाता क्रियतामिति चाब्रवीत्‌ । श्रुत्वा तदश्विनौ वाक्‍्यं तस्यास्तत्‌ क्रियतामिति ।।) ऊचतू राजपुत्रीं तां पतिस्तव विशत्वप: । ततो>म्भश्ष्यवन: शीघ्र रूपार्थी प्रविवेश ह,पतिकी यह आज्ञा पाकर सुकन्याने अश्विनीकुमारोंसे कहा--“आप मेरे पतिको रूप और यौवनसे सम्पन्न बना दें।! उसका यह कथन सुनकर अश्विनीकुमारोंने राजकुमारी सुकन्यासे कहा--'तुम्हारे पतिदेव इस जलनमें प्रवेश करें।" तब च्यवन मुनिने सुन्दर रूपकी अभिलाषा लेकर शीघ्रतापूर्वक उस सरोवरके जलमें प्रवेश किया

sā bhartrā samanujñātā kriyatām iti cābravīt | śrutvā tad aśvinau vākyaṃ tasyās tat kriyatām iti || ūcatuḥ rājaputrīṃ tāṃ patis tava viśatv apaḥ | tato 'mbhaḥ śyavanaḥ śīghraṃ rūpārthī praviveśa ha ||

Được chồng cho phép, nàng nói: “Xin cứ làm như vậy.” Nghe lời nàng, đôi Aśvin đáp: “Được.” Rồi họ bảo công chúa: “Hãy để phu quân nàng bước xuống nước.” Bấy giờ hiền triết Cyavana, khao khát dung mạo đẹp đẽ và tuổi trẻ hồi sinh, liền mau chóng bước vào hồ nước ấy.

साshe
सा:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
भर्त्राby (her) husband
भर्त्रा:
Karana
TypeNoun
Rootभर्तृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
समनुज्ञाताhaving been permitted/consented
समनुज्ञाता:
TypeAdjective
Rootसम्-अनु-ज्ञा (धातु) → समनुज्ञात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
क्रियताम्let it be done
क्रियताम्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
FormImperative, Third, Singular, Passive
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
and
:
TypeIndeclinable
Root
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
तत्that
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
Karta
TypeNoun
Rootअश्विन्
FormMasculine, Nominative, Dual
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
तस्याःof her
तस्याः:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive, Singular
तत्that (thing)
तत्:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
क्रियताम्let it be done
क्रियताम्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
FormImperative, Third, Singular, Passive
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
ऊचतुःthey two said
ऊचतुः:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPerfect, Third, Dual, Parasmaipada
राजपुत्रीम्the king’s daughter (princess)
राजपुत्रीम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजपुत्री
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्her
ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
पतिःhusband
पतिः:
Karta
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Nominative, Singular
तवyour
तव:
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive, Singular, —
विशतुlet (him) enter
विशतु:
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
FormImperative, Third, Singular, Parasmaipada
अपःwaters
अपः:
Karma
TypeNoun
Rootअप्
FormFeminine, Accusative, Plural
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अम्भःwater
अम्भः:
Karma
TypeNoun
Rootअम्भस्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्यवनःCyavana (sage)
श्यवनः:
Karta
TypeNoun
Rootश्यवन (च्यवन-नाम; पाठभेदः)
FormMasculine, Nominative, Singular
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
रूपार्थीdesiring beauty/form
रूपार्थी:
TypeAdjective
Rootरूपार्थिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
indeed (particle)
:
TypeIndeclinable
Root

लोगश उवाच

S
Sukanyā
C
Cyavana (Śyavana) Ṛṣi
A
Aśvinīkumāras (the Aśvins)
L
lake/pond (waters)