Shloka 3
Cyavana’s Tapas, Sukanyā’s Curiosity, and Śaryāti’s Appeasement (च्यवन-सुकन्या-उपाख्यान आरम्भ)
स वल्मीको5भवदृषिर्लताभिरिव संवृतः । कालेन महता राजन् समाकीर्ण: पिपीलिकै:,धीरे-धीरे अधिक समय बीतनेपर उनका शरीर चींटियोंसे व्याप्त हो गया। वे महर्षि लताओंसे आच्छादित हो गये और बाँबीके समान प्रतीत होने लगे
sa valmīko 'bhavad ṛṣir latābhir iva saṃvṛtaḥ | kālena mahatā rājan samākīrṇaḥ pipīlikaiḥ |
Hỡi Đại vương, theo năm tháng dài lâu, vị hiền triết ấy trở nên như một ụ mối: như bị dây leo phủ kín, và dần dần kiến bu đầy khắp thân. Câu kệ nhấn mạnh sự tĩnh lặng khắc khổ của tapas kéo dài—đến mức thân xác phó mặc cho thời gian, còn ý chí bên trong của bậc tu khổ hạnh vẫn không lay chuyển.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the power and extremity of tapas: steadfast spiritual discipline can be so absorbing that the ascetic becomes indifferent to bodily condition and the passage of time, suggesting ethical ideals of endurance, self-control, and renunciation.
A sage remains in prolonged stillness for a very long time. Creepers grow over him and ants swarm upon him, so that he appears like a valmīka (termite-mound), emphasizing how long he has remained unmoving in austerity.