Shloka 11
Ṛśyaśṛṅga’s Luring, Rainfall at Aṅga, and Reconciliation with Vibhāṇḍaka (ऋश्यशृङ्गोपाख्यानम्)
स लोमपाद: परिपूर्णकाम: सुतां ददावृष्यशृज्भाय शान्ताम् | क्रोधप्रतीकारकरं च चक्रे गाश्जैव मार्गेषु च कर्षणानि,लोमपादकी कामना पूरी हुई। उन्होंने प्रसन्न होकर अपनी पुत्री शान्ता ऋष्यशृंग मुनिको ब्याह दी। फिर विभाण्डक मुनिके क्रोधके निवारणका भी उपाय कर दिया। जिस रास्तेसे महर्षि आनेवाले थे, उसमें स्थान-स्थानपर बहुत-से गाय-बैल रखवा दिये और किसानोंद्वारा खेतोंकी जुताई आरम्भ करा दी
sa lomapādaḥ paripūrṇakāmaḥ sutāṁ dadāv ṛśyaśṛṅgāya śāntām | krodha-pratīkārakaraṁ ca cakre gāś caiva mārgeṣu ca karṣaṇāni ||
Thế rồi vua Lomapāda, toại nguyện, vui mừng gả công chúa Śāntā cho hiền sĩ Ṛśyaśṛṅga. Nhà vua còn bày kế để tránh cơn thịnh nộ của đạo sĩ Vibhāṇḍaka: dọc những con đường vị đại ẩn sĩ sẽ đi qua, ông cho đặt bò cái bò đực từng quãng và cho dân cày bừa ruộng đất, để xứ sở trông có vẻ được chăm nom, cát tường—một sự bù đắp bề ngoài nhằm làm nguôi lòng bậc khổ hạnh bị xúc phạm.
विभाण्डक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic principle of reconciliation: when a powerful ascetic is offended, a ruler should not respond with force but with restitution and respectful appeasement. Ethical governance includes repairing harm, restoring auspicious order, and honoring the spiritual authority that safeguards societal well-being.
After Ṛśyaśṛṅga’s arrival and the fulfillment of Lomapāda’s aim, the king gives his daughter Śāntā to Ṛśyaśṛṅga in marriage. Anticipating Vibhaṇḍaka’s possible anger, Lomapāda arranges visible signs of prosperity and proper conduct—cattle placed along the route and active ploughing—so that the sage’s approach is met with an orderly, auspicious landscape meant to pacify him.