Shloka 5
Adhyāya 112: Ṛṣyaśṛṅga’s Description of an Exemplary Brahmacārī
Ascetic Presence and Vow-Practice
अन्यच्च तस्याद्धुतदर्शनीयं विकूजितं पादयो: सम्प्रभाति । पाण्योश्व तद्धत् स्वनवन्निबद्धौ कलापकावक्षमाला यथेयम्,उसकी अन्य सब बातें भी अद्भुत एवं दर्शनीय थीं। पैरोंमें (पायलकी) छम-छम ध्वनि बड़ी मधुर प्रतीत होती थी। इसी प्रकार हाथोंकी कलाइयोंमें मेरी इस रुद्राक्षकी मालाकी भाँति उसने दो कलापक (कंगन) बाँध रखे थे, उनसे भी बड़ी मधुर ध्वनि होती रहती थी
anyac ca tasyādbhuta-darśanīyaṁ vikūjitaṁ pādayoḥ samprabhāti | pāṇyoś ca taddhat svanavan-nibaddhau kalāpakāv akṣamālā yatheyam ||
Hơn nữa, mọi điều nơi nàng đều kỳ diệu, đáng để chiêm ngưỡng. Tiếng leng keng nơi cổ chân vang lên ngọt ngào, như báo cho người ta biết sự hiện diện của nàng trong từng bước đi. Cũng vậy, nơi cổ tay nàng có buộc hai chiếc vòng, ngân lên âm thanh êm dịu—tựa như chuỗi hạt rudrākṣa trên cánh tay ta. Lời miêu tả ấy cho thấy vẻ đẹp và đồ trang sức bên ngoài có thể mê hoặc tâm trí, đồng thời gợi nhắc nhu cầu phải tự chế và phân biệt sáng suốt trước sức quyến rũ của các giác quan.
ऋष्यशुड्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how sensory beauty—especially sound and ornament—can strongly attract attention. In the broader ethical frame of the Vana Parva, it points toward the need for restraint (dama) and discernment (viveka) so that one is not led away from dharma by mere external allure.
The speaker continues describing a woman’s striking appearance. He notes the sweet chiming of her anklets and the gentle sound of her wrist-ornaments, comparing the bracelets to his own bead-rosary (akṣamālā), emphasizing the vivid, almost mesmerizing sensory details.