Shloka 10
Adhyāya 112: Ṛṣyaśṛṅga’s Description of an Exemplary Brahmacārī
Ascetic Presence and Vow-Practice
Devanagari script
तथा फल वृत्तमथो विचित्र समाहरत् पाणिना दक्षिणेन । तद् भूमिमासाद्य पुनः पुनश्न ३-2 438 - 07ख पद च्चै:,उसके पास एक गोलाकार फल (गेंद) था, जिसपर वह अपने दाहिने हाथसे आघात करता था। वह फल (गेंद) पृथ्वीपर जाकर बार-बार ऊँचेकी ओर उछलता था; उस समय उसका रूप अद्भुत दिखायी देता था
Translation
Rồi chàng dùng tay phải nhặt lấy một trái tròn kỳ lạ, và cũng bằng tay phải mà đánh vào nó. Trái tròn ấy chạm đất rồi lại bật vọt lên cao hết lần này đến lần khác; khi ấy hình dáng của nó hiện ra thật kỳ diệu.
Word by Word
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
फलवृत्तम्a fruit-like round object (ball)
फलवृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootफलवृत्त
FormNeuter, Accusative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
विचित्रम्wonderful, strange
विचित्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविचित्र
FormNeuter, Accusative, Singular
समाहरत्he took up / gathered / brought together
समाहरत्:
TypeVerb
Rootसम्-आ-हृ
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
पाणिनाwith (his) hand
पाणिना:
Karana
TypeNoun
Rootपाणि
FormMasculine, Instrumental, Singular
दक्षिणेनwith the right (one)
दक्षिणेन:
Karana
TypeAdjective
Rootदक्षिण
FormMasculine, Instrumental, Singular
तत्that (thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
भूमिम्the ground, earth
भूमिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving reached / having struck (the ground)
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ-√सद्
FormGerund (Lyap), Parasmaipada (usage)
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain and again
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनश्चand again
पुनश्च:
TypeIndeclinable
Rootपुनः + च
Speaker
ऋष्यशुड्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes