Shloka 15

Devanagari script

केचिदत्र महेष्वासा: शूरा: परमहर्षिता: । मार्गमाणा: परं यत्नं दानवानां प्रचक्रिरे,इस भूतलपर कुछ महान्‌ धनुर्धर शूरवीर भी थे, जो अत्यन्त हर्ष और उत्साहसे युक्त हो दानवोंके स्थानका पता लगाते हुए उनके दमनके लिये भारी प्रयत्न करने लगे

Transliteration

kecid atra maheṣvāsāḥ śūrāḥ paramaharṣitāḥ | mārgamāṇāḥ paraṃ yatnaṃ dānavānāṃ pracakrire ||

Translation

Ở nơi ấy cũng có một số cung thủ kiệt xuất—những dũng sĩ can trường, tràn đầy hân hoan và nhiệt huyết—đang dò tìm tung tích của bọn Dānavas và khởi sự những nỗ lực hết sức nghiêm cường để khuất phục chúng.

Word by Word

• केचित्: some (persons)
• केचित्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रातिपदिक) + चित् (प्रत्यय)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र

• महेष्वासाः: great archers
• महेष्वासाः: Karta
• Type: Noun
• Root: महेष्वास (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• शूराः: heroes, brave men
• शूराः: Karta
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• परमहर्षिताः: exceedingly delighted
• परमहर्षिताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: परम-हर्षित (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• मार्गमाणाः: seeking, searching for
• मार्गमाणाः: Karta
• Type: Verb
• Root: मार्ग् (धातु)
• Form: Present (Vartamana), Plural, Atmanepada, Present active participle (शतृ/शानच्), Masculine, Nominative

• परम्: great, utmost
• परम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• यत्नम्: effort
• यत्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यत्न (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• दानवानाम्: of the demons (Danavas)
• दानवानाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• प्रचक्रिरे: they undertook / they set about (doing)
• प्रचक्रिरे: Karta
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: Perfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada

Speaker

लोगश उवाच

Characters & Entities

• maheṣvāsāḥ (great archers)
• śūrāḥ (heroes/warriors)
• dānavāḥ (Dānavas)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Righteous energy is shown as active protection: capable people should exert themselves to locate and restrain harmful forces (here, the Dānavas), combining courage with purposeful effort for the welfare of the world.

What is happening in the narrative?

The speaker describes that certain mighty archers, thrilled with zeal, begin searching for the Dānavas’ location and undertake intense measures to subdue them.