Shloka 45
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
स्वपन्ति च प्लवन्ते च छर्दयन्ति च मानवा: । मूत्रयन्ते च सततं रुदन्ति च हसन्ति च,इन अस्त्रोंके प्रयोगसे कुछ लोग उन्मत्त हो जाते हैं और वैसी ही चेष्टाएँ करने लगते हैं। कितनोंको सुध-बुध नहीं रह जाती, वे अचेत हो जाते हैं। कई मनुष्य सोने लगते हैं। कुछ उछलते-कूदते और छींकते हैं। कितने ही मल-मूत्र करने लग जाते हैं और कुछ लोग निरंतर रोते-हँसते रहते हैं
svapanti ca plavante ca chardayanti ca mānavāḥ | mūtrayante ca satataṃ rudanti ca hasanti ca ||
Rāma nói: Dưới tác động của việc vận dụng những thứ vũ khí như thế, con người đánh mất tri giác thường ngày và cư xử méo mó—kẻ thì thiếp ngủ, kẻ thì nhảy nhót, kẻ thì nôn mửa; có người tiểu tiện không ngừng, lại có người cứ khóc rồi cười, không sao tự chủ. Cảnh tượng ấy cho thấy sự lạm dụng bạo lực có thể nghiền nát phong thái và phẩm giá con người, biến họ thành nạn nhân bất lực của tàn sát, chứ không còn là chủ thể đạo đức biết tự chịu trách nhiệm.
राम उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dehumanizing consequences of violent force: when weapons (and their effects) overwhelm the mind and body, people lose self-control and basic dignity. Ethically, it warns that the exercise of power in war can produce indiscriminate suffering, undermining dharma by reducing humans to helpless, disoriented victims.
Rāma describes the observable symptoms seen among people affected by the deployment or influence of powerful weapons—sleeping, frantic jumping, vomiting, involuntary urination, and uncontrolled crying and laughter—portraying a chaotic, traumatizing aftermath.