Shloka 1
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! जब सभामें सब राजा मौन होकर बैठ गये
vaiśampāyana uvāca—janamejaya! yadā sabhāyāṃ sarve rājānaḥ maunam āsthāya niṣaṇṇāḥ, tadā sundara-dantāvalī-śobhitah dundubhi-sama-gambhīra-svaravān yadu-kula-tilakaḥ bhagavān śrīkṛṣṇaḥ vaktum ārabdhavān. yathā grīṣma-ṛtu-ante megho garjati, tathā sa gambhīra-garjanayā sarvāṃ sabhāṃ śrāvayan dhṛtarāṣṭraṃ prati dṛṣṭvā evam uvāca.
Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya, khi tất cả các vua trong hội đường đều im lặng và ngồi yên, thì Đức Thế Tôn Śrī Kṛṣṇa—viên ngọc của dòng Yadu, hàm răng xếp đều rạng rỡ, giọng trầm sâu như tiếng trống trận—bắt đầu cất lời. Như mây sấm gầm vang vào cuối mùa hạ, Người để âm hưởng nghiêm trầm lan khắp đại sảnh; rồi hướng mắt về Dhṛtarāṣṭra và nói những lời sau đây.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames speech as a moral instrument: when a court falls silent, the one who speaks must do so with gravity and responsibility. By directing his words to Dhṛtarāṣṭra, Kṛṣṇa implicitly places ethical accountability on the ruler whose choices can avert or unleash war.
In the royal assembly, all kings become silent. Kṛṣṇa begins a solemn address, his voice compared to a drum and to thunder at summer’s end, and he turns specifically toward Dhṛtarāṣṭra to deliver counsel that will shape the political and ethical course of events.