Shloka 47
इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्
Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning
सच पश्यतु देवेन्द्रो दुरात्मा पापचेतन: । उपस्पृश्य ततः क्रुद्धस्तपस्वी सुमहायशा:
sa ca paśyatu devendro durātmā pāpacetanaḥ | upaspṛśya tataḥ kruddhas tapasvī sumahāyaśāḥ ||
“Ngay cả Indra, chúa tể chư thiên—kẻ ác tâm và đầy tội niệm—cũng hãy nhìn thấy sức mạnh khổ hạnh vĩ đại của ta!” Nói vậy, hiền giả Tvaṣṭṛ lừng danh, bừng bừng phẫn nộ, làm lễ ācamana (nhấp nước theo nghi thức), rồi rưới các lễ vật vào lửa. Từ nghi lễ ấy, ông sinh ra Vṛtrāsura đáng sợ và bảo nó: “Hỡi kẻ diệt Indra, nhờ uy lực khổ hạnh của ta, hãy lớn mạnh và hưng thịnh!”
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how immense spiritual or ritual power (tapas and yajña) is ethically ambivalent: when driven by anger and vindictiveness, it can be turned toward destructive ends, challenging even divine authority. It implicitly warns that inner intention (cetanā) shapes the moral weight and consequences of powerful actions.
Tvaṣṭṛ, angered, declares that Indra will witness his ascetic might. He performs purification (ācamana), offers oblations into the fire, and produces the terrifying Vṛtrāsura, commanding him—addressed as ‘Indraśatru’—to grow strong through the force of Tvaṣṭṛ’s austerities.