Shloka 44
इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्
Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning
(तक्षापि स्वगृहं गत्वा नैव शंसति कस्यचित् | अथैनं नाभिजानन्ति वर्षमेक॑ तथागतम् ।।
takṣāpi svagṛhaṁ gatvā naiva śaṁsati kasyacit | athainaṁ nābhijānanti varṣam ekaṁ tathāgatam || atha saṁvatsare pūrṇe bhūtāḥ paśupateḥ prabho | samākrośanta maghavān naḥ prabhur brahmahā iti || tata indro vrataṁ ghoraṁ ācarat pākaśāsanaḥ | tapasā ca sa saṁyuktaḥ saha devair marudgaṇaiḥ || samudreṣu pṛthivyāṁ ca vanaspatiṣu strīṣu ca | vibhajya brahmahatyāṁ ca tān varair āpy apojayat || varadastu varaṁ dattvā pṛthivyai sāgarāya ca | vanaspatebhyaḥ strībhyaś ca brahmahatyāṁ nunoda tām || tatastu śuddho bhagavān devalokaiś ca pūjitaḥ | indrasthānam upātiṣṭhat pūjyamāno maharṣibhiḥ ||
Śalya nói: “Người thợ mộc ấy cũng trở về nhà mình và không nói với ai điều gì. Suốt trọn một năm, không ai hay biết rằng Indra đã làm việc ấy. Khi năm đã mãn, đoàn Bhūta của đức Paśupati đồng thanh kêu lên: ‘Maghavan—chúa tể của chúng ta—là kẻ sát hại một brāhmaṇa!’ Bấy giờ Indra, kẻ trừng phạt Pāka, thực hành một lời thệ nguyện khắc nghiệt để thoát khỏi tội brahma-hatyā. Cùng các thần và đoàn Marut chuyên chú khổ hạnh, ngài phân chia tội brahma-hatyā ấy cho biển cả, đất đai, cây cối và cộng đồng phụ nữ, rồi làm họ thỏa lòng bằng những ân phúc như ý. Như vậy, Indra—đấng ban phúc—sau khi ban ân cho đất, biển, thảo mộc và phụ nữ, đã rũ bỏ tội brahma-hatyā. Từ đó, đã được thanh tịnh, Indra cát tường—được chư thiên tôn kính và các đại hiền giả kính ngưỡng—lại ngự vào địa vị của Indra.”
शल्य उवाच
Educational Q&A
Even the highest authority is not beyond moral law: grave wrongdoing (brahma-hatyā) brings public and cosmic censure, and restoration requires acknowledged expiation (vrata, tapas) and a rebalancing of harm through compensatory gifts/boons—highlighting accountability, purification, and the maintenance of dharma.
After Indra’s deed remains hidden for a year, Śiva’s attendant Bhūtas publicly denounce him as guilty of brahma-hatyā. Indra then performs severe austerities with the gods and Maruts, apportions the burden of the sin among the ocean, earth, plants, and women, grants them boons, and thereby becomes purified and resumes his position as Indra, honored by gods and seers.