Shloka 79

Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)

Devanagari script

विक्रमाधिगता हार्था: क्षत्रधर्मेण जीवत: । मनो मनुष्यस्य सदा प्रीणन्ति पुरुषोत्तम,“पुरुषोत्तम! क्षत्रियधर्मसे जीवननिर्वाह करनेवाले मनुष्यके मनको पराक्रमसे प्राप्त हुआ धन ही सदा संतुष्ट रखता है

Transliteration

vikramādhigatā hārthāḥ kṣatradharmeṇa jīvataḥ | mano manuṣyasya sadā prīṇanti puruṣottama ||

Translation

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Puruṣottama, đối với người sống và tự nuôi mình theo kṣatriya-dharma, chính của cải giành được bằng dũng lực mới luôn làm cho tâm trí được thỏa mãn và vững vàng.”

Word by Word

• विक्रम-अधिगताḥ: obtained through valor
• विक्रम-अधिगताḥ: Karta
• Type: Adjective
• Root: विक्रम + अधिगत
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• अर्थाḥ: wealth, resources
• अर्थाḥ: Karta
• Type: Noun
• Root: अर्थ
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• क्षत्र-धर्मेण: by/through the Kshatriya duty
• क्षत्र-धर्मेण: Karana
• Type: Noun
• Root: क्षत्रधर्म
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• जीवत: of (one) living; of a living person
• जीवत: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: जीवत्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• मनः: mind
• मनः: Karma
• Type: Noun
• Root: मनस्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• मनुष्यस्य: of a man/person
• मनुष्यस्य: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: मनुष्य
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सदा: always
• सदा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: सदा

• प्रीणन्ति: please, satisfy
• Type: Verb
• Root: प्री (प्रीणाति)
• Form: Present, Third, Plural, Parasmaipada

• पुरुषोत्तम: O best of men
• पुरुषोत्तम: Sampradana
• Type: Noun
• Root: पुरुषोत्तम
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Puruṣottama