Shloka 57

Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)

Devanagari script

तन्मां दहति यत्‌ कृष्णा सभायां कुरुसंनिधौ । धार्तराष्ट्रै: परिक्लिष्टा यथा न कुशलं तथा,'सभामें कौरवोंके समीप धृतराष्ट्रके पुत्रोंने द्रोपदीको जो ऐसा कष्ट पहुँचाया है, जिससे किसीका मंगल नहीं हो सकता, वह अपमान मेरे हृदयको दग्ध करता रहता है

Transliteration

tan māṁ dahati yat kṛṣṇā sabhāyāṁ kuru-sannidhau | dhārtarāṣṭraiḥ parikliṣṭā yathā na kuśalaṁ tathā ||

Translation

“Điều thiêu đốt lòng ta là thế này: Kṛṣṇā (Draupadī), ngay giữa triều hội và trước mặt toàn thể dòng Kuru, đã bị các con của Dhṛtarāṣṭra hành hạ nhục mạ—một nỗi ô nhục điềm gở, chẳng thể đem điều lành cho bất cứ ai. Ký ức ấy vẫn như lửa đốt trong tim ta.”

Word by Word

• तत्: that (thing/act)
• तत्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: —, Accusative, Singular

• दहति: burns/torments
• Type: Verb
• Root: दह्
• Form: Present, 3rd, Singular, Parasmaipada, Active

• यत्: which (that which)
• यत्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• कृष्णा: Kṛṣṇā (Draupadī)
• कृष्णा: Karta
• Type: Noun
• Root: कृष्णा
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• सभायाम्: in the assembly
• सभायाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सभा
• Form: Feminine, Locative, Singular

• कुरु-संनिधौ: in the presence of the Kurus
• कुरु-संनिधौ: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संनिधि
• Form: Masculine, Locative, Singular

• धार्तराष्ट्रैः: by the sons of Dhṛtarāṣṭra
• धार्तराष्ट्रैः: Karana
• Type: Noun
• Root: धार्तराष्ट्र
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• परिक्लिष्टा: afflicted/tormented
• Type: Adjective
• Root: परि + क्लिश्
• Form: Feminine, Nominative, Singular, Past Passive Participle (क्त)

• यथा: as/so that
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• कुशलम्: welfare/auspiciousness
• कुशलम्: Karta
• Type: Noun
• Root: कुशल
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• तथा: thus/so
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Kṛṣṇā (Draupadī)
• Dhārtarāṣṭras (sons of Dhṛtarāṣṭra / Kauravas)
• Kurus
• Sabhā (royal assembly hall)