Shloka 3
उद्योगपर्व — अध्याय ८१: कृष्णस्य दूतप्रयाणम्
Udyoga Parva, Chapter 81: Krishna Sets Out as Envoy
वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! सिरपर अत्यन्त काले और लम्बे केश धारण करनेवाली ट्रुपदराजकुमारी कृष्णा राजा युधिष्छिरके धर्म और अर्थसे युक्त हितकर वचन सुनकर शोकसे कातर हो उठी और महारथी सात्यकि तथा सहदेवकी प्रशंसा करके वहाँ बैठे हुए दशार्हकुलभूषण श्रीकृष्णसे कुछ कहनेको उद्यत हुई ।। भीमसेनं च संशान्तं दृष्टवा परमदुर्मना: । अश्रुपूर्णेक्षणा वाक्यमुवाचेदं मनस्विनी,भीमसेनको अत्यन्त शान्त देख मनस्विनी द्रौपदीके मनमें बड़ा दुःख हुआ। उसकी आँखोंमें आँसू भर आये और वह श्रीकृष्णसे इस प्रकार बोली--
vaiśampāyana uvāca—janamejaya! śirasi atyanta-kālān dīrghān ca keśān dhārayantī drupadarāja-kumārī kṛṣṇā rājñaḥ yudhiṣṭhirasya dharma-artha-yuktān hitakarān vacanān śrutvā śoka-santaptābhavat; mahārathī sātyakiṃ ca sahadevaṃ ca praśaṃsya tatra niṣaṇṇaṃ dāśārha-kula-bhūṣaṇaṃ śrīkṛṣṇaṃ kiñcid vaktum udyatā. bhīmasenaṃ ca saṃśāntaṃ dṛṣṭvā paramadurmanāḥ, aśru-pūrṇekṣaṇā vākyam uvācedaṃ manasvinī—
Vaiśaṃpāyana nói: “Hỡi Janamejaya! Draupadī—Kṛṣṇā, công chúa của vua Drupada, với mái tóc dài đen thẫm—nghe lời của vua Yudhiṣṭhira, lời hữu ích, hợp cả dharma lẫn mưu lược. Bị sầu khổ vây phủ, nàng ca ngợi đại xa chiến Sātyaki và Sahadeva; rồi quay về phía Śrī Kṛṣṇa, niềm vinh hiển của dòng Dāśārha, đang ngồi tại đó, và sửa soạn cất lời. Thấy Bhīmasena khác thường mà điềm tĩnh, người phụ nữ kiên cường càng đau đớn; mắt nàng ngấn lệ, và nàng thưa với Kṛṣṇa như sau…”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical strain of decision-making before conflict: Yudhiṣṭhira’s counsel is framed as both dharma- and artha-informed (moral duty plus practical policy), yet Draupadī’s grief shows that righteous reasoning does not erase emotional and moral injury. It sets up a dialogue where justice, restraint, and the demand for redress must be weighed.
After hearing Yudhiṣṭhira’s beneficial counsel, Draupadī—still overwhelmed by sorrow—praises Sātyaki and Sahadeva and then turns to Kṛṣṇa to speak. Seeing Bhīma unexpectedly calm intensifies her distress; with tear-filled eyes, she begins addressing Kṛṣṇa, signaling an impending appeal or argument about the course ahead.