Shloka 9
अर्जुनोक्तिः—कृष्णं प्रति पुरुषकार‑कर्म‑विचारः
Arjuna’s Address to Krishna: Agency, Action, and Immediate Counsel
Devanagari script
दैवमप्यकृतं कर्म पौरुषेण विहन्यते । शीतमुष्णं तथा वर्ष क्षुत्पिपासे च भारत,भारत! दैवकृत कार्य भी समाप्त होनेसे पहले पुरुषार्थद्वारा नष्ट कर दिया जाता है। जैसे शीतका निवारण वस्त्रसे, गरमीका व्यजनसे, वर्षाका छत्रसे और भूख-प्यासका निवारण अन्न और जलसे हो जाता है
Translation
Hỡi Bharata! Ngay cả việc do số mệnh sắp đặt cũng có thể bị nhân lực phá tan trước khi hoàn tất. Như lạnh được xua bằng áo quần, nóng được dịu bằng quạt, mưa bị ngăn bởi ô, và đói khát được dập tắt bằng cơm và nước.
Word by Word
दैवम्fate; what is ordained
दैवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदैव
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अकृतम्not yet done; unfinished
अकृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअकृत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
कर्मact; deed; result
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पौरुषेणby human effort; by manly exertion
पौरुषेण:
Karana
TypeNoun
Rootपौरुष
FormNeuter, Instrumental, Singular
विहन्यतेis destroyed/overcome
विहन्यते:
TypeVerb
Rootहन्
FormPresent, Passive, Third, Singular
शीतम्cold
शीतम्:
Karma
TypeNoun
Rootशीत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
उष्णम्heat
उष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootउष्ण
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तथाlikewise; similarly
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वर्षम्rain
वर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
क्षुत्hunger
क्षुत्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षुत्
FormFeminine, Nominative/Accusative, Singular
पिपासेthirst (with hunger as a pair)
पिपासे:
Karma
TypeNoun
Rootपिपासा
FormFeminine, Nominative/Accusative/Dual, Dual
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीमसेन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes