Shloka 10

अध्याय ७५ — दैव-पुरुषकार-समन्वयः

Reconciling Contingency and Human Effort

Devanagari script

हिमवांश्व समुद्रश्न वजी वा बलभित्‌ स्वयम्‌

Transliteration

himavāṁś ca samudraś ca vajī vā balabhit svayam

Translation

Bhīmasena tuyên bố rằng ngay cả dãy Hi-mã-lạp-sơn hùng vĩ và biển cả mênh mông, thậm chí cả Indra—đấng cầm lôi chùy, kẻ diệt quỷ Bala—cũng không nằm ngoài tầm với của sức mạnh kiên quyết. Trong thế giằng co đạo lý của Udyoga Parva, lời ông thúc giục phải hành động cứng rắn khi công lý bị ngăn trở và hòa giải đã thất bại.

Word by Word

• हिमवान्: Himavat (the Himalaya mountain)
• हिमवान्: Karta
• Type: Noun
• Root: हिमवत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• समुद्रः: the ocean
• समुद्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: समुद्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वज्री: the wielder of the thunderbolt (Indra)
• वज्री: Karta
• Type: Noun
• Root: वज्रिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वा: or
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• बलभित्: slayer of Bala (Indra)
• बलभित्: Karta
• Type: Noun
• Root: बलभिद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• स्वयम्: himself; personally
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम्

Speaker

भीमसेन उवाच

Characters & Entities

• Bhīmasena
• Himavān (Himālaya)
• Samudra (Ocean)
• Indra (Vajrī, Balabhit)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse uses cosmic and divine exemplars (Himālaya, ocean, Indra) to stress unwavering resolve: when dharma is denied, a kṣatriya must not be intimidated by seemingly immovable obstacles.

What is happening in the narrative?

In Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Bhīma speaks forcefully, emphasizing that even the greatest powers are not insurmountable—supporting the Pandavas’ readiness to act if a just settlement is refused.