Shloka 5
भीमसेनस्य आत्मबलप्रशंसा — Bhīmasena’s Assertion of Strength
Udyoga Parva, Adhyāya 74
न च स्वपिषि जागर्षि न्युब्ज: शेषे परंतप । घोरामशान्तां रुषतीं सदा वाचं प्रभाषसे,परंतप! (इन्हीं विचारोंमें डूबे रहनेके कारण) तुम रातमें सोते भी नहीं थे, जागते ही रहते थे। कभी सोना ही पड़ा, तो औंधे-मुँह लेट जाते और सदा घोर, अशान्त तथा रोषभरी बातें ही तुम्हारे मुँठउसले निकलती थीं
na ca svapiṣi jāgarṣi nyubjaḥ śeṣe paraṃtapa | ghorām aśāntāṃ ruṣatīṃ sadā vācaṃ prabhāṣase, paraṃtapa ||
“Hỡi kẻ thiêu đốt quân thù! Ngươi chẳng ngủ ngay cả khi đã nằm xuống; ngươi vẫn thức. Và hễ khi nào buộc phải nằm, ngươi lại nằm úp mặt. Từ miệng ngươi luôn tuôn ra lời lẽ ghê gớm, bất an, và đầy phẫn nộ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Uncontrolled anger and inner agitation manifest outwardly as sleeplessness, harsh speech, and loss of composure—signs that one’s mind is not governed by dharma and self-restraint.
The narrator Vaiśampāyana describes a warrior addressed as ‘paraṃtapa’ as being so consumed by distress and wrath that he cannot sleep; even when he lies down, he lies prone, and his speech remains continually fierce and unsettled.