Shloka 6
Udyoga Parva, Adhyāya 72 — Bhīmasena’s counsel on conciliation and Duryodhana’s disposition
अतिगृद्धा: कृतस्नेहा दीर्घकालं सहोषिता: । कृतमित्रा: कृतबला धार्तराष्ट्रा: परंतप,परंतप! धृतराष्ट्रके पुत्र बड़े लोभी हैं। इधर उन्होंने बहुत-से मित्र-राजाओंका संग्रह कर लिया है और उनके साथ दीर्घकालतक रहकर अपने प्रति उनका स्नेह भी बढ़ा लिया है। (शिक्षा और अभ्यास आदिके द्वारा भी) उन्होंने विशेष शक्तिका संचय कर लिया है
atigṛddhāḥ kṛtasnehā dīrghakālaṃ sahoṣitāḥ | kṛtamitrāḥ kṛtabalā dhārtarāṣṭrāḥ parantapa parantapa ||
Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi kẻ thiêu đốt quân thù, các con của Dhṛtarāṣṭra tham lam tột độ. Sống lâu ngày cùng nhiều vua đồng minh, họ đã gây dựng tình thân ái bền chặt; kết chặt bằng hữu và tích tụ binh lực. Vì thế, nhờ giao kết, rèn luyện và chuẩn bị bền bỉ, họ đã dựng nên một thế lực đáng sợ chống lại chúng ta.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked greed (lobha) drives unethical consolidation of power: by long association, cultivating loyalty, and systematically building strength, an unjust party can become formidable. It implicitly warns that moral failure is amplified when supported by alliances and sustained preparation.
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Yudhiṣṭhira assesses the Kauravas’ position: they are greedy, have lived long with allied rulers, strengthened bonds of affection, secured friendships, and accumulated military power—making the impending conflict more dangerous.