Shloka 14
Udyoga Parva, Adhyāya 72 — Bhīmasena’s counsel on conciliation and Duryodhana’s disposition
Devanagari script
तथाशीलसमाचारे राजन् मा प्रणयं कृथा: । वध्यास्ते सर्वलोकस्य कि पुनस्तव भारत,राजन्! ऐसे कुटिलस्वभाव और खोटे आचरणवाले दुर्योधनके प्रति आप प्रेम न दिखावें। भारत! धृतराष्ट्रके वे पुत्र तो सभी लोगोंके वध्य हैं; फिर आप उनका वध करें, इसके लिये तो कहना ही क्या है?
Translation
Tâu bệ hạ, xin chớ đem lòng thân ái với Duryodhana—kẻ có bản tính như thế và hạnh kiểm đê hèn như thế. Hỡi hậu duệ Bharata, các con trai của Dhṛtarāṣṭra vốn là những kẻ đáng bị cả thiên hạ trừng phạt; huống chi nếu chính ngài ra tay diệt họ, thì còn gì phải nói nữa.
Word by Word
तथाthus; such
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
शीलnature; disposition
शील:
TypeNoun
Rootशील
FormNeuter, Nominative/Accusative (as compound member), Singular
समाचारेin conduct/behavior
समाचारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमाचार
FormMasculine, Locative, Singular
तथाशीलसमाचारेin such a disposition and conduct
तथाशीलसमाचारे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootतथा-शील-समाचार
FormMasculine, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
प्रणयम्affection; love; favor
प्रणयम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रणय
FormMasculine, Accusative, Singular
कृथाःdo/make
कृथाः:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, 2, Singular, Parasmaipada
वध्याःto be slain; fit to be killed
वध्याः:
TypeAdjective
Rootवध्य
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey/those
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वलोकस्यof all people/the whole world
सर्वलोकस्य:
TypeNoun
Rootसर्व-लोक
FormMasculine, Genitive, Singular
किwhat?
कि:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पुनःagain; moreover; then
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
तवof you; your
तव:
TypePronoun
Rootत्वद्
FormGenitive, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes