Shloka 40
तदिदं मयि ते दृष्ट॑ प्रत्यक्ष मधुसूदन । यथा राज्यात् परिभ्रष्टो वसामि वसतीरिमा:,मधुसूदन! यह सब आपने मुझमें प्रत्यक्ष देखा है कि मैं किस प्रकार राज्यसे भ्रष्ट हुआ और कितने कष्टके साथ इन दिनों रह रहा हूँ
tad idaṁ mayi te dṛṣṭaṁ pratyakṣaṁ madhusūdana | yathā rājyāt paribhraṣṭo vasāmi vasatīr imāḥ ||
Yudhiṣṭhira nói: «Hỡi Madhusūdana, chính ngài đã thấy tận mắt nơi ta tất cả điều ấy—ta đã bị xua khỏi vương quốc ra sao, và nay sống trong những chỗ trú này, chịu đựng gian khổ thế nào. Xin hãy thấu hiểu trọn vẹn sự thật hiển nhiên về sự sa sút và khổ đau của ta, khi ngài cân nhắc điều gì là phải làm.»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Yudhiṣṭhira appeals to direct, witnessed reality (pratyakṣa) as an ethical ground for deliberation: the loss of rightful kingship and the lived suffering of exile are not abstractions but facts that must inform dharmic counsel and action.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Yudhiṣṭhira addresses Kṛṣṇa (Madhusūdana), reminding him that Kṛṣṇa has personally seen the Pāṇḍavas’ dispossession and their harsh life in exile, thereby strengthening the case for just restitution and guidance.