Shloka 36
ह्वीमान् हि पापं प्रद्वेष्टि तस्य श्रीरभिवर्धते । श्रीमान् स यावत् भवति तावद् भवति पूरुष:,प्रज्ञाकी प्राप्ति होनेपर पुरुष केवल शास्त्रवचनोंपर ही दृष्टि रखता है। शास्त्रमें निष्ठा होनेपर वह पुनः धर्म करता है। धर्मका उत्तम अंग है लज्जा, जो धर्मके साथ ही आ जाती है। लज्जाशील मनुष्य पापसे द्वेष रखकर उससे दूर हो जाता है। अतः उसकी धन-सम्पत्ति बढ़ने लगती है। जो जितना ही श्रीसम्पन्न है, वह उतना ही पुरुष माना जाता है
hrīmān hi pāpaṃ pradveṣṭi tasya śrīr abhivardhate | śrīmān sa yāvat bhavati tāvad bhavati pūruṣaḥ ||
Người có lòng hổ thẹn (hrī) sẽ ghê tởm tội lỗi và tránh xa nó; vì thế phú quý thịnh vượng tăng trưởng nơi người ấy. Và mức độ một người có được phú quý đến đâu thì trong thế gian người ấy được xem là «bậc có địa vị» đến đó—Yudhiṣṭhira nói như vậy, nối liền sự tự chế đạo đức với uy tín xã hội và sự hưng vượng vật chất.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Modesty (hrī/lajjā) functions as an inner moral guard: it makes a person detest wrongdoing and avoid it; this ethical distance from sin becomes the basis for the growth of śrī (prosperity and well-being), and society tends to measure a person’s standing by the degree of such prosperity.
In Udyoga Parva’s counsel-filled context before the great war, Yudhiṣṭhira articulates a moral principle: inner shame/modesty leads to rejection of sin, which in turn supports prosperity and reputation—framing ethical conduct as practically consequential in the world.