Shloka 5
ऋषिं सनातनतमं विपफक्षितं वाच: समुद्र कलशं यतीनाम् । अरिष्टनेमिं गरुडं सुपर्ण हरिं प्रजानां भुवनस्य धाम,जो अत्यन्त सनातन ऋषि, ज्ञानी, वाणीके समुद्र और प्रयत्नशील साधकोंको कलशके जलकी भाँति सुलभ होनेवाले हैं, जिनके चरण समस्त विघ्नोंका निवारण करनेवाले हैं, सुन्दर पंखोंसे युक्त गरुड़ जिनके स्वरूप हैं, जो प्रजाजनोंके पाप-ताप हर लेनेवाले तथा जगतके आश्रय हैं, जिनके सहस्रों मस्तक हैं, जो पुराणपुरुष हैं, जिनका आदि, मध्य और अन्त नहीं है, जो अक्षय कीर्तिसे सुशोभित, बीज एवं वीर्यको धारण करनेवाले, अजन्मा, नित्य तथा परात्पर परमेश्वर हैं, उन भगवान् श्रीकृष्णकी मैं शरण लेता हूँ
dhṛtarāṣṭra uvāca |
ṛṣiṁ sanātanatamaṁ vipakṣitaṁ vācaḥ-samudra-kalaśaṁ yatīnām |
ariṣṭanemiṁ garuḍaṁ suparṇa-hariṁ prajānāṁ bhuvanasya dhāma ||
Dhṛtarāṣṭra nói: “Ta xin nương tựa nơi Śrī Kṛṣṇa—vị hiền triết cổ xưa vĩnh cửu, biển kho của lời thiêng; bậc mà các đạo sĩ tinh cần có thể đến gần dễ dàng như nước trong bình; đôi chân Ngài trừ diệt mọi chướng ngại; hình tướng Ngài như Garuḍa, Suparṇa cánh đẹp; Ngài gột sạch tội lỗi và khổ nhiệt của muôn loài, là nơi nương náu bền vững của thế gian.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse frames Kṛṣṇa as the ultimate refuge and remover of obstacles and suffering. Ethically, it suggests that in moments of political and moral crisis, true security lies not in power or factional advantage but in aligning oneself with the sustaining dharma embodied by the divine.
In Udyoga Parva, as negotiations strain and war approaches, Dhṛtarāṣṭra voices a hymn-like invocation. He praises Kṛṣṇa with cosmic epithets (seer, ocean of speech, Garuḍa-like, refuge of the world), indicating a turn—at least verbally—toward dependence on Kṛṣṇa amid escalating conflict.