Shloka 12
Udyoga-parva Adhyāya 69: Dhṛtarāṣṭra’s Reverential Address to Sañjaya on Vāsudeva
सर्वस्य च सदा ज्ञानात् सर्वमेतं प्रचक्षते । वे सर्वत्र परिपूर्ण हैं तथा सबके निवासस्थान हैं, इसलिये 'पुरुष' हैं और सब पुरुषोंमें उत्तम होनेके कारण उनकी पुरुषोत्तम" संज्ञा है। वे सत् और असत् सबकी उत्पत्ति और लयके स्थान हैं तथा सर्वदा उन सबका ज्ञान रखते हैं; इसलिये उन्हें “सर्व” कहते हैं ।। ११ ६ || सत्ये प्रतिष्ठित: कृष्ण: सत्यमत्र प्रतिष्ठितम्
sarvasya ca sadā jñānāt sarvam etaṃ pracakṣate | satye pratiṣṭhitaḥ kṛṣṇaḥ satyam atra pratiṣṭhitam ||
Sañjaya nói: Vì Ngài luôn có tri kiến về mọi sự, bậc hiền trí gọi Ngài là “Đấng Tất Cả”. Kṛṣṇa đứng vững trong Chân Lý, và chính Chân Lý cũng an lập nơi Ngài. Đoạn văn đặt Kṛṣṇa không chỉ như một đồng minh chính trị trong cuộc chiến sắp tới, mà như nền tảng đạo đức của thực tại—đấng toàn tri và chân thật, là nơi nương tựa đáng tin khi dharma bị thử thách.
संजय उवाच
Educational Q&A
Kṛṣṇa is portrayed as the ground of satya (truth) and as one who knows all; therefore he is called “Sarva” (the All). Ethically, the verse asserts that reliable guidance in a crisis of dharma must be rooted in truth and comprehensive understanding, not merely strategy or power.
In Udyoga Parva, as war approaches and negotiations and counsels intensify, Sañjaya describes Kṛṣṇa’s stature. The statement elevates Kṛṣṇa’s authority: he is not just a participant in diplomacy but a truth-founded figure whose knowledge and integrity make him the decisive moral reference point.