Shloka 1
Udyoga Parva, Adhyāya 55 — Sañjaya’s Report on Pāṇḍava Readiness and Arjuna’s Dhvaja
इस प्रकार श्रीमह्याभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत यानसंधिपर्वमें दुर्योधनवाक्यविषयक पचपनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५५ ॥। अपन प्रात बछ। अफड-्-क्ज षट्पज्चाशत्तमो< ध्याय: संजयद्वारा अर्जुनके ध्वज एवं अश्वोंका तथा युधिष्ठिर आदिढके घोड़ोंका वर्णन दुर्योधन उवाच अक्षौहिणी: सप्त लब्ध्वा राजभि: सह संजय । किंस्विदिच्छति कौन्तेयो युद्धप्रेप्सुर्युधिछ्िर:,दुर्योधनने पूछा--संजय! यह तो बताओ, सात अक्षौहिणी सेना पाकर राजाओंसहित कुन्तीपुत्र युधिष्ठिर युद्धकी इच्छासे अब कौन-सा कार्य करना चाहते हैं?
duryodhana uvāca | akṣauhiṇīḥ sapta labdhvā rājabhiḥ saha sañjaya | kiṃ svid icchati kaunteyo yuddha-prepsur yudhiṣṭhiraḥ ||
Duryodhana hỏi: “Sañjaya, hãy nói cho ta biết—sau khi đã có được bảy đạo quân akṣauhiṇī cùng các vua đồng minh, Yudhiṣṭhira, con của Kuntī, kẻ đang khát chiến, nay định làm việc gì?”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the buildup of power and alliances intensifies suspicion and strategic anxiety. It frames war not as a sudden event but as a consequence of political calculations and perceived intentions—raising ethical questions about whether strength is used for reconciliation or escalation.
In the Udyoga Parva’s preparations for conflict, Duryodhana asks Sañjaya what Yudhiṣṭhira plans to do now that he has secured seven akṣauhiṇīs and the support of allied kings, indicating that the Pāṇḍava side is mobilized and ready for war.