Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Saṃjaya’s Warning to Dhṛtarāṣṭra: Accountability, Alliance-Shift, and the Pāṇḍava Strategic Edge

अस्यतां फाल्गुन: श्रेष्ठो गाण्डीवं धनुषां बरम्‌ । केशव: सर्वभूतानामायुधानां सुदर्शनम्‌

asyatāṃ phālgunaḥ śreṣṭho gāṇḍīvaṃ dhanuṣāṃ varam | keśavaḥ sarvabhūtānām āyudhānāṃ sudarśanam ||

Sanjaya nói: “Hãy để Phālguna, cung thủ bậc nhất, khai phát cây Gāṇḍīva vô song—đệ nhất trong các cung; và hãy để Keśava cầm Sudarśana, vũ khí tối thượng giữa mọi vũ khí.”

अस्यताम्let (them) hurl / shoot
अस्यताम्:
TypeVerb
Rootअस् (क्षेपणे)
Formलोट् (imperative), 3rd, dual, परस्मैपद
फाल्गुनःPhalguna (Arjuna)
फाल्गुनः:
Karta
TypeNoun
Rootफाल्गुन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
गाण्डीवम्the Gandiva (bow)
गाण्डीवम्:
Karma
TypeNoun
Rootगाण्डीव (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
धनुषाम्of bows
धनुषाम्:
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Plural
वरम्the best/excellent
वरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
केशवःKeshava (Krishna)
केशवः:
Karta
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
TypeNoun
Rootसर्वभूत (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Plural
आयुधानाम्of weapons
आयुधानाम्:
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Plural
सुदर्शनम्Sudarshana (the discus); the well-seeing/beautifully-formed (weapon)
सुदर्शनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुदर्शन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Phālguna (Arjuna)
G
Gāṇḍīva
K
Keśava (Kṛṣṇa)
S
Sudarśana (discus)

Educational Q&A

The verse underscores that power and skill—symbolized by Gāṇḍīva and Sudarśana—should be exercised as instruments of dharma. Martial capability is presented as legitimate when aligned with rightful duty and protection of order, not as violence for its own sake.

Sañjaya describes an exhortation to action: Arjuna (Phālguna) is urged to shoot with his famed bow Gāṇḍīva, and Kṛṣṇa (Keśava) is invoked with his Sudarśana discus—highlighting the readiness of the Pāṇḍava side’s principal champions and their divine-backed armaments as war approaches.