Shloka 6
Udyoga Parva, Adhyaya 52: Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Pāṇḍava Strength and the Case for Restraint
युधिष्ठिरस्य च क्रोधादर्जुनस्य च विक्रमात् । यमाभ्यां भीमसेनाच्च भयं मे तात जायते,तात संजय! मुझे युधिष्ठिरके क्रोधसे, अर्जुनके पराक्रमसे, दोनों भाई नकुल और सहदेवसे तथा भीमसेनसे बड़ा भय लगता है। संजय! इन नरेशोंके द्वारा मेरी सेनाके भीतर जब अलौकिक अस्त्रोंका जाल-सा बिछा दिया जायगा, तब मेरे सैनिक उसे पार नहीं कर सकेंगे; इसीलिये मैं बिलख रहा हूँ
dhṛtarāṣṭra uvāca | yudhiṣṭhirasya ca krodhād arjunasya ca vikramāt | yamābhyāṃ bhīmasenāc ca bhayaṃ me tāta jāyate, tāta sañjaya |
Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Con ta, nỗi sợ dâng lên trong lòng ta—vì cơn thịnh nộ của Yudhiṣṭhira, vì uy lực anh hùng của Arjuna, vì hai anh em song sinh Nakula và Sahadeva, và vì Bhīmasena. Hỡi Sañjaya, khi các vị vua ấy giăng trong quân ta, như thể một tấm lưới những thiên binh thần khí kỳ diệu, thì binh sĩ ta sẽ không thể vượt qua; bởi vậy ta than khóc.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
Unchecked attachment and partiality in a ruler breed moral blindness: Dhṛtarāṣṭra recognizes the Pāṇḍavas’ power yet remains trapped in fear and lamentation rather than choosing a dharmic settlement. The verse highlights how adharma-driven politics culminate in inevitable suffering.
In Udyoga Parva, as war becomes imminent, Dhṛtarāṣṭra confides to Sañjaya his dread of the Pāṇḍavas—Yudhiṣṭhira, Arjuna, the twins Nakula and Sahadeva, and Bhīma—anticipating that their extraordinary weapons and prowess will overwhelm his army.