Shloka 176
चालयन्तीव गां देवीं सपर्वतवनामिमाम् । चारों ओरसे उन वीरोंके जो सैनिक आ रहे थे, वे पर्वतों और वनोंसहित इस सारी पृथ्वीको प्रकम्पित-सी कर रहे थे
cālayantīva gāṃ devīṃ saparvatavanām imām |
Vaiśampāyana thưa: “Khi quân của những bậc dũng sĩ ấy tiến đến từ bốn phía, họ dường như làm rung chuyển toàn cõi đất này—được tôn kính như một nữ thần—cùng cả núi non và rừng thẳm của nàng. Hình ảnh ấy cho thấy đà tiến tới chiến tranh đã lớn đến mức khuấy động trật tự của thế gian, gợi lên gánh nặng đạo lý nghiêm trọng của bạo lực tập thể.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse conveys that collective aggression and the rush toward war are not merely political events; they carry a moral and cosmic weight, portrayed as disturbing the very earth. It implicitly warns that large-scale violence destabilizes order (dharma) and burdens the world.
Armies of heroic warriors are arriving from all sides. Their movement and mass are described hyperbolically as making the whole earth—along with mountains and forests—seem to tremble.