Shloka 99
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
उच्चावचं दैवयुक्तं रहस्यं दिव्या: प्रश्ना मृगचक्रा मुहूर्ता: । क्षयं महान्तं कुरुसूंजयानां निवेदयन्ते पाण्डवानां जयं च,'वे दैवसम्बन्धी उन्नति एवं अवनतिके फलदायक रहस्य बता सकते हैं। प्रश्नोंके अलौकिक ढंगसे उत्तर देते हैं, जिससे भविष्य घटनाओंका ज्ञान हो जाता है। वे शुभाशुभ फलोंका वर्णन करनेके लिये सर्वतोभद्र आदि चक्रोंका भी अनुसंधान करते हैं और मुहूर्तशास्त्रके तो वे पण्डित ही हैं। वे सब लोग निश्चितरूपसे यह निवेदन करते हैं कि कौरवों और सूंजयवंशके लोगोंका बड़ा भारी संहार होनेवाला है और इस महायुद्धमें पाण्डवोंकी विजय होगी
sañjaya uvāca |
ucchāvacaṃ daivayuktaṃ rahasyaṃ divyāḥ praśnā mṛgacakrā muhūrtāḥ |
kṣayaṃ mahāntaṃ kurusūñjayānāṃ nivedayante pāṇḍavānāṃ jayaṃ ca ||
Sañjaya nói: “Họ có thể vén mở bí mật ẩn tàng gắn với định mệnh, nhờ đó hiểu được cả thăng lẫn trầm. Họ đáp lời vấn hỏi bằng cách kỳ diệu, gần như siêu phàm, khiến người ta thấy được những việc chưa xảy đến. Xét đoán điềm lành dữ bằng các vòng ‘bhadra’ toàn phương và những bánh xe chiêm tinh khác, lại tinh thông khoa chọn giờ cát tường, họ quả quyết tâu rằng: một cuộc hủy diệt lớn đang chờ đợi người Kuru và dòng Sūñjaya, và trong đại chiến này, Pāṇḍava sẽ toàn thắng.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that outcomes in the coming war are not merely strategic but bound up with daiva (the moral-cosmic order of consequences). Expert prognostication—through questions, timing, and divinatory ‘wheels’—converges on a single ethical-narrative conclusion: adharma-driven aggression leads to ruin, while the side aligned with rightful claim and restraint is foretold to prevail.
Sañjaya reports to the Kuru court that skilled seers/astrologer-diviners, versed in muhūrta and prognosticatory diagrams, have declared a grim forecast: massive destruction will befall the Kurus and Sūñjayas, and the Pāṇḍavas will win the impending great war.