Shloka 56
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
यदा मन्द: परबाणान् विमुक्तान् ममेषुभिह्ठियमाणान् प्रतीपम् । तिर्यग्विध्याच्छिद्यमानान् पृषत्कै- स्तदा युद्ध धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्,'युद्धमें दूसरे योद्धा जो बाण चलायेंगे, उन्हें मेरे बाण टक्कर लेकर पीछे लौटा देंगे। साथ ही मेरे दूसरे बाण शत्रुओंके शरसमूहको तिर्यगभावसे विद्ध करके टुकड़े-टुकड़े कर डालेंगे। जब मन्दबुद्धि दुर्योधन यह सब देखेगा, तब उसे युद्ध छेड़नेके कारण बड़ा पश्चात्ताप होगा
yadā mandaḥ parabāṇān vimuktān mameṣubhiḥ pratīpaṃ nivāryamāṇān | tiryag vidhyāc chidyamānān pṛṣatkaiḥ tadā yuddhe dhārtarāṣṭro ’nutapsyati ||
Sañjaya nói: “Trong chiến trận, những mũi tên do các chiến binh khác bắn ra sẽ bị tên của ta chặn lại và hất ngược trở về. Lại nữa, những mũi tên khác của ta sẽ đâm chéo, chém nát từng loạt tên của quân thù thành mảnh vụn. Khi kẻ ngu muội Dhārtarāṣṭra (Duryodhana) thấy điều ấy, hắn sẽ cay đắng hối hận vì đã khơi mào cuộc chiến này.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Arrogant aggression in adharma leads to foreseeable suffering: when one initiates war out of pride and misjudgment, the inevitable sight of destruction and defeat becomes the cause of intense remorse.
Sañjaya describes a battlefield scenario in which a warrior’s superior archery repels and shatters the enemy’s arrows; witnessing this, Duryodhana (Dhārtarāṣṭra) is predicted to feel deep regret for having started the conflict.