Shloka 13
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
तपोमूलमिदं सर्व यन्मां पृच्छसि क्षत्रिय । तपसा वेददविद्वांस: परं त्वमृतमाप्तुयु:,राजन्! तुम जिस (तपस्या)-के विषयमें मुझसे पूछ रहे हो, यह तपस्या ही सारे जगतका मूल है; वेदवेत्ता विद्वान इस (निष्काम) तपसे ही परम अमृत मोक्षको प्राप्त होते हैं
tapo-mūlam idaṁ sarvaṁ yan māṁ pṛcchasi kṣatriya | tapasā veda-vidvāṁsaḥ paraṁ tv amṛtam āptuyuḥ ||
Sanatsujāta nói: “Hỡi bậc Kṣatriya, điều ngươi hỏi ta lấy khổ hạnh (tapas) làm cội rễ; thật vậy, khổ hạnh là nền tảng của hết thảy. Nhờ tapas như thế, những bậc thông đạt Veda—các hiền triết chân chính—đạt đến cảnh giới ‘bất tử’ tối thượng, tức giải thoát cao nhất.”
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Sanatsujāta teaches that tapas—disciplined self-restraint and spiritual effort—is the foundational means for the highest good; through such tapas, true Veda-knowers attain the supreme deathless state (amṛta), i.e., liberation.
In the Sanatsujātīya dialogue within Udyoga Parva, Sanatsujāta responds to the king’s inquiry about the highest truth and the way beyond death, emphasizing tapas as the root-principle leading to mokṣa.