Shloka 59
क्षमेदशक्त: सर्वस्य शक्तिमान् धर्मकारणात् | अर्थानर्थों समौ यस्य तस्य नित्यं क्षमा हिता,जो शक्तिहीन है, वह तो सबपर क्षमा करे ही; जो शक्तिमान् है, वह भी धर्मके लिये क्षमा करे तथा जिसकी दृष्टिमें अर्थ और अनर्थ दोनों समान हैं, उसके लिये तो क्षमा सदा ही हितकारिणी होती है
kṣamed aśaktaḥ sarvasya śaktimān dharmakāraṇāt | arthānarthau samau yasya tasya nityaṃ kṣamā hitā ||
Vidura dạy rằng lòng tha thứ có lợi trong mọi địa vị của đời người: kẻ yếu thế tự nhiên phải nhẫn chịu và tha thứ cho tất cả; nhưng ngay cả người có quyền lực cũng nên chọn tha thứ vì Dharma. Với người có cái nhìn bình đẳng—coi được và mất, lợi và hại như nhau—thì tha thứ luôn là điều lành, đưa đến thiện ích.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Forgiveness (kṣamā) is universally beneficial: the weak may forgive out of necessity, but the strong should forgive deliberately for the sake of dharma; the truly wise, seeing gain and harm as equal, find forgiveness always salutary.
In Udyoga Parva, Vidura is offering moral and political counsel in the tense lead-up to war, urging a dharmic response—restraint and forgiveness—rather than retaliation, even when one has the power to punish.