Shloka 23
न भृत्यानां वृत्तिसंरोधनेन राज्यं धनं॑ संजिघक्षेदपूर्वम् । त्यजन्ति होन॑ वज्चिता वै विरुद्धा: स्निग्धा हामात्या: परिहीनभोगा:,सेवकोंकी जीविका बंद करके दूसरोंके राज्य और धनके अपहरणका प्रयत्न नहीं करना चाहिये; क्योंकि अपनी जीविका छिन जानेसे भोगोंसे वंचित होकर पहलेके प्रेमी मन्त्री भी उस समय विरोधी बन जाते हैं और राजाका परित्याग कर देते हैं
na bhṛtyānāṁ vṛtti-saṁrodhanena rājyaṁ dhanaṁ saṁjighakṣed apūrvam | tyajanti hīna-vacchitā vai viruddhāḥ snigdhā hy amātyāḥ parihīna-bhogāḥ ||
Vidura khuyên rằng: nhà vua không nên mưu toan chiếm đoạt vương quốc và của cải của kẻ khác bằng cách trước hết cắt đứt sinh kế của chính bề tôi mình. Khi đường sống bị tước đoạt và họ bị đẩy vào cảnh thiếu thốn hưởng thụ, thì ngay cả những đại thần từng ân tình, trung thành cũng sẽ trở nên thù nghịch trong cơn nguy biến ấy và rời bỏ quân vương.
विदुर उवाच
Educational Q&A
A ruler must not undermine his own dependents by cutting off their livelihood; such injustice destroys loyalty and turns even trusted ministers into opponents, leading to political collapse.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he warns the king about practical and moral consequences of oppressive policy: depriving servants and officials of maintenance breeds resentment, rebellion, and abandonment at the very moment the ruler seeks external gain.