Shloka 66
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
अवध्या ब्राह्मणा गावो ज्ञातय: शिशव: स्त्रिय: । येषां चान्नानि भुज्जीत ये च स्यु: शरणागता:,ब्राह्मण, गौ, कुटुम्बी, बालक, स्त्री, अन्नदाता और शरणागत-ये अवध्य होते हैं
avadhyā brāhmaṇā gāvo jñātayaḥ śiśavaḥ striyaḥ | yeṣāṃ cānnāni bhujjīta ye ca syuḥ śaraṇāgatāḥ ||
Vidura tuyên bố rằng có những đối tượng tuyệt đối không được làm hại: các Bà-la-môn, bò, người thân tộc của mình, trẻ em và phụ nữ. Cũng vậy, những người nuôi sống ta bằng cơm áo, và tất cả ai đến cầu xin nương náu, đều phải được xem là bất khả xâm phạm. Trong khuôn khổ Udyoga Parva—khi chiến tranh đang được cân nhắc—câu kệ này đặt ra ranh giới rõ ràng của chính pháp: lòng biết ơn, sự che chở kẻ yếu, và bổn phận bảo hộ người quy phục, là những điều không thể mặc cả dù giữa xung đột chính trị.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that dharma places firm limits on violence: Brahmins, cows, relatives, children, women, benefactors who provide one’s food, and anyone who seeks refuge are to be regarded as inviolable. The verse emphasizes gratitude and the sacred duty of protection, especially toward the vulnerable and the surrendered.
In Udyoga Parva, as tensions escalate toward the Kurukṣetra war, Vidura offers moral counsel (nīti) to restrain adharma. This verse functions as a normative reminder: even in political crisis, one must not cross certain ethical boundaries, particularly regarding dependents, benefactors, and those who surrender or seek shelter.