Previous Verse
Next Verse

Shloka 67

उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)

समवेक्ष्येह धर्मार्थी सम्भारान्‌ योडधिगच्छति । स वै सम्भूतसम्भार: सततं सुखमेधते,जो इस जगतमें धर्म तथा अर्थका विचार करके विजयसाधन-सामग्रीका संग्रह करता है, वही उस सामग्रीसे युक्त होनेके कारण सदा सुखपूर्वक समृद्धिशाली होता रहता है

samavekṣyeha dharmārthī sambhārān yo ’dhigacchati | sa vai sambhūta-sambhāraḥ satataṃ sukham edhate ||

Vidura nói: Ai ở đời này cân nhắc cẩn trọng dharma và artha, rồi mới thu góp những nguồn lực và sự chuẩn bị đưa đến thành công—người ấy, nhờ đầy đủ hành trang, sẽ luôn thịnh vượng và hưởng an lạc bền lâu.

समवेक्ष्यhaving considered/observed
समवेक्ष्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootसम्+अवेक्ष्
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
इहhere, in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
धर्मार्थीone who seeks dharma (righteousness)
धर्मार्थी:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मार्थिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्भारान्supplies, preparations, resources
सम्भारान्:
Karma
TypeNoun
Rootसम्भार
FormMasculine, Accusative, Plural
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अधिगच्छतिobtains, acquires
अधिगच्छति:
Kriya
TypeVerb
Rootअधि+गम्
FormPresent (लट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
सम्भूतसम्भारःone whose supplies are ready/collected
सम्भूतसम्भारः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्भूतसम्भार
FormMasculine, Nominative, Singular
सततम्always, continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
सुखम्happiness, comfort
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Singular
एधतेprospers, thrives
एधते:
Kriya
TypeVerb
Rootएध्
FormPresent (लट्), 3rd, Singular, Atmanepada

विदुर उवाच

V
Vidura

Educational Q&A

Success and lasting prosperity come from thoughtful planning grounded in dharma and artha: first discern what is right and beneficial, then gather the necessary means; being properly prepared sustains well-being.

In Vidura’s counsel (nīti) during the Udyoga Parva, he offers practical-ethical guidance: a ruler or person should evaluate righteousness and practical advantage, then assemble the needed preparations for achieving aims, which leads to stable prosperity.