उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)
एतान्यनिगृहीतानि व्यापादयितुमप्यलम् । अविधेया इवादान्ता हया: पथि कुसारथिम्,शिक्षा न पाये हुए तथा काबूमें न आनेवाले घोड़े जैसे मूर्ख सारथिको मार्गमें मार गिराते हैं, वैसे ही ये इन्द्रियाँ वशमें न रहनेपर पुरुषको मार डालनेमें भी समर्थ होती हैं
etāny anigṛhītāni vyāpādayitum apy alam | avidheyā ivādāntā hayāḥ pathi kusārathim ||
Vidura nói: Các giác quan này, nếu để buông thả không kiềm chế, đủ sức hủy diệt cả một con người. Như những con ngựa chưa được huấn luyện, bất trị trên đường có thể hất ngã và giết chết người đánh xe vụng về, cũng vậy, các giác quan khi không được chế ngự sẽ đưa con người đến chỗ suy vong.
विदुर उवाच
Uncontrolled senses are inherently dangerous; without restraint and training they can ruin a person. Ethical life (dharma) requires indriya-nigraha—mastery over impulses—just as safe travel requires trained horses and a competent charioteer.
In Vidura’s counsel (nīti) during Udyoga Parva, he uses a vivid analogy: untrained horses can kill a poor charioteer on the road; likewise, the senses, if not restrained, can destroy a man. The verse functions as a warning within his broader instruction on prudent, disciplined conduct.