Shloka 15
Udyoga-parva Adhyāya 30: Sañjaya’s Departure and Yudhiṣṭhira’s Commission of Greetings
यन्नः प्राव्राजय: सौम्य अजिनै: प्रतिवासितान् । तद् दुःखमतितिक्षाम मा वधिष्म कुरूनिति
yan naḥ prāvrājayaḥ saumya ajinaiḥ prativāsitān | tad duḥkham atitikṣāma mā vadhiṣma kurūn iti ||
Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi người hiền hòa, khi ngươi đày chúng ta vào chốn lưu vong—bắt sống giữa rừng sâu, khoác da nai—chúng ta vẫn chịu đựng cả nỗi khổ ấy chỉ vì một lẽ: để khỏi bị dồn đến chỗ phải giết dòng Kuru.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣānti (patient endurance) and moral restraint: Yudhiṣṭhira frames even severe injustice—exile and hardship—as preferable to the sin and tragedy of killing one’s own kin, emphasizing dharma-guided self-control amid provocation.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Yudhiṣṭhira recalls how the Pandavas were forced into forest exile wearing deerskins. He states they bore that pain specifically to avoid escalating the conflict into fratricidal slaughter of the Kurus.