Mahabharata — Udyoga Parva, Shloka 27
अध्याय २६ — युद्ध-निन्दा, काम-दोष, तथा धार्तराष्ट्र-नीति-विश्लेषण
War-aversion, Desire as a Policy Fault, and Analysis of Dhṛtarāṣṭra’s Governance
अमात्यानां यदि कामस्य हेतो- रेवं युक्त कर्म चिकीर्षसि त्वम् अफक्रामे: स्वं प्रदायैव तेषां मा गास्त्वं वै देवयानात् पथोडद्य
sañjaya uvāca | amātyānāṃ yadi kāmasya hetoḥ evaṃ yukta-karma cikīrṣasi tvam | apakrāmeḥ svaṃ pradāyaiva teṣāṃ mā gās tvaṃ vai devayānāt patho 'dya ||
Sanjaya nói: “Nếu chỉ để thỏa lòng ham muốn của các đại thần mà ngài định theo đuổi con đường ấy, thì hãy rút lui—trao của cải của mình cho chính các đại thần ấy rồi lui về. Nhưng đừng vì giết hại bà con ruột thịt mà hôm nay sa ngã khỏi con đường dẫn đến chư thiên.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Do not commit adharma—especially the slaughter of one’s own kin—merely under the pressure or desires of advisers. A ruler must restrain impulsive, desire-driven policy and protect his spiritual and moral standing (devayāna) over political ambition.
Sanjaya delivers a sharp warning to the king: if the push for war is coming from ministers’ desires, the king should step back, even relinquish his wealth and retire, rather than initiate a sinful conflict that would destroy family and derail his righteous course.