Shloka 15
अध्याय 24 — संजयस्य शमोपदेशः
Sanjaya’s Counsel Toward Conciliation
प्राणान् दद्याद् याचमान: कुतो<न्य- देतद् विद्वन् साधनार्थ ब्रवीमि । एतद् राज्ञो भीष्मपुरोगमस्य मतं यद् वः शान्तिरिहोत्तमा स्थात्
sañjaya uvāca |
prāṇān dadyād yācamānaḥ kuto 'nya-
d etad vidvan sādhana-artha bravīmi |
etad rājño bhīṣma-puro-gamasya
mataṃ yad vaḥ śāntir iha uttamā sthāt ||
Sañjaya nói: “Nếu ta xin, người ấy sẽ cho cả chính mạng sống mình—huống chi những điều khác. Ôi vua Yudhiṣṭhira minh triết, ta nói điều này chỉ để thành tựu việc hòa giải. Đó cũng là ý kiến đã cân nhắc của nhà vua, với Bhīṣma đứng đầu: rằng bằng cách ấy, nền hòa bình tối thượng có thể được thiết lập cho tất cả các ngài ngay tại đây.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes that sincere peace-making should be pursued when goodwill and willingness to sacrifice exist; ethical counsel aims at preventing needless war by establishing the ‘highest peace’ through reconciliation.
Sanjaya addresses Yudhishthira, stressing Arjuna’s readiness to give even his life if asked, and explains that he is speaking to facilitate a successful settlement; he adds that Bhishma and King Dhritarashtra also favor this course as the best path to peace.