Shloka 9
Udyoga Parva, Adhyaya 2 — Baladeva’s Counsel on Peace, Restitution, and Court Protocol
निवार्यमाणश्च कुरुप्रवीर: सर्वे: सुह्द्धिहायमप्यतज्ज्ञ: । स दीव्यमान: प्रतिदीव्य चैनं गान्धारराजस्य सुतं मताक्षम्,उत्सृज्य तान् सौबलमेव चायं॑ समाह्दयत् तेन जितो$क्षवत्याम् । अजमीढवंशी कुरुश्रेष्ठ युधिष्ठिर जूएका खेल नहीं जानते थे। इसीलिये समस्त सुहृदोंने इन्हें मना किया था, (परंतु इन्होंने किसीकी बात नहीं मानी।) दूसरी ओर गान्धारराजका पुत्र शकुनि जूएके खेलमें निपुण था। यह जानते हुए भी ये उसीके साथ बारंबार खेलते रहे। इन्होंने कर्ण और दुर्योधनको छोड़कर शकुनिको ही अपने साथ जूआ खेलनेके लिये ललकारा था। उस सभामें दूसरे भी हजारों जुआरी मौजूद थे, जिन्हें युधिष्ठिर जीत सकते थे। परंतु उन सबको छोड़कर इन्होंने सुबलपुत्रको ही बुलाया। इसीलिये उस जूएमें इनकी हार हुई
nivāryamāṇaś ca kurupravīraḥ sarvaiḥ suhṛdbhir ayam apy atajñaḥ | sa dīvyamānaḥ pratidīvyā cainaṃ gāndhārarājasya sutaṃ matākṣam, utsṛjya tān saubalam eva cāyaṃ samāhvayat tena jito ’kṣavatyām | ajamīḍhavaṃśī kuruśreṣṭha yudhiṣṭhira jūe kā khela nahīṃ jānte the | isīliye samasta suhṛdoṃ ne inheṃ manā kiyā thā (parantu inhoṃ ne kisīkī bāt nahīṃ mānī) | dūsarī ora gāndhārarāja kā putra śakuni jūe ke khela meṃ nipuṇa thā | yah jānte hue bhī ye usī ke sātha bārambār khelte rahe | inhoṃ ne karṇa aura duryodhana ko choṛakara śakuniko hī apane sātha jūā khelane ke liye lalkārā thā | us sabhā meṃ dūsare bhī hajāroṃ juārī maujūd the, jinheṃ yudhiṣṭhira jīt sakate the | parantu un sabako choṛakara inhoṃ ne subalaputrako hī bulāyā | isīliye us jūe meṃ inakī hār huī
Balarāma nói: “Dẫu bị tất cả những người thân hữu can ngăn, vị anh hùng bậc nhất của dòng Kuru—vì không am tường việc ấy—vẫn chẳng nghe theo. Khi cuộc đỏ đen bắt đầu, ông cứ hết lần này đến lần khác chơi đối đầu với con trai vua Gāndhāra, tức Śakuni, kẻ tinh thông xúc xắc. Bỏ qua những người khác, ông chỉ thách riêng Saubala; vì thế, trên bàn xúc xắc, ông đã bị đánh bại. Hỡi bậc tối thượng trong dòng Kuru, Yudhiṣṭhira thuộc dòng Ajamīḍha không hiểu trò xúc xắc. Bởi vậy bạn bè cố khuyên ngăn, nhưng ông không chịu nghe. Dù biết rõ tài nghệ của Śakuni, ông vẫn cứ chơi với hắn mãi; trong hội trường ấy còn có hàng ngàn con bạc khác mà ông có thể thắng, nhưng ông gạt hết, chỉ gọi con trai Subala—nên mới thua trong ván ấy.”
बलदेव उवाच
Educational Q&A
Even a righteous person can fall when he ignores good counsel and enters a contest where he lacks competence and the opponent is skilled. Ethical life includes knowing one’s limits, heeding well-wishers, and avoiding addictive or deceit-prone practices like rigged gambling.
Balarāma explains why Yudhiṣṭhira lost in the dice match: despite being warned by friends, he repeatedly chose to play specifically against Śakuni (Saubala), renowned for mastery of dice, instead of playing others he might have defeated—leading to his defeat and the chain of events that intensified the Kuru crisis.