Shloka 195
भीष्म-द्रोणादिभिः पाण्डवसेनाक्षयकाल-निर्णयः | Time-estimates for the depletion of the Pāṇḍava forces
Bhīṣma–Droṇa council
इति श्रीमहा भारते उद्योगपर्वणि अम्बोपाख्यानपर्वणि कौरवसैन्यनिर्याणे पज्चनवत्यधिकशततमो<ध्याय:
iti śrīmahābhārate udyogaparvaṇi ambopākhyānaparvaṇi kauravasainyaniryāṇe pañcanavatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Như vậy kết thúc, trong Mahābhārata tôn kính, thuộc Udyoga Parva, trong phần gọi là Ambā-upākhyāna, chương nói về cuộc xuất phát/tiến quân của đạo quân Kaurava—đó là chương thứ một trăm chín mươi lăm. Lời kết chương đánh dấu một bước chuyển của tự sự: những căng thẳng đạo lý của sử thi rời khỏi lời khuyên và tiền lệ (upākhyāna) để đi vào sự huy động cụ thể cho chiến tranh, báo hiệu các lựa chọn ngày càng cứng rắn và con đường hòa giải ngày càng thu hẹp.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the verse does not teach through direct instruction; its ethical force lies in framing: after exempla and counsel, the narrative turns to mobilization. It underscores how unresolved adharma and failed reconciliation culminate in irreversible action—war preparations—highlighting responsibility for choices made (or refused) before conflict becomes inevitable.
The text is closing a chapter/section: within Udyoga Parva, in the Ambā episode context, it marks the chapter themed around the Kauravas’ army setting out. Functionally, it signals a transition from story and deliberation to the practical movement of forces toward the coming war.