Shloka 17
भीष्म–रामजामदग्न्ययुद्धप्रस्थानवर्णनम्
Bhishma’s Account of Parashurama’s Challenge and the March to Kurukshetra
रामस्यानुचरा हृष्टा: सर्वे दृष्टवा विचुक्रुशु: । अकृतब्रणप्रभूतयः काशिकन्या च भारत
rāmasyānucarā hṛṣṭāḥ sarve dṛṣṭvā vicukruśuḥ | akṛtavraṇaprabhūtayaḥ kāśikanyā ca bhārata ||
Bhīṣma nói: “Thấy ta, toàn thể tùy tùng của Rāma (Paraśurāma) đều reo hò trong cơn phấn khích—đứng đầu là Akṛtavraṇa và công chúa xứ Kāśī. Bởi ta đã bị những mũi tên của Paraśurāma hành hạ nặng nề, và trong tình trạng trọng thương, mê man, ta đã rút khỏi chiến địa. Nhìn ta như vậy, họ làm ầm lên, coi đó là điềm báo chiến thắng của chủ tướng họ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how outward signs in war—such as an opponent’s withdrawal—can be quickly interpreted as victory, fueling pride and celebration. Ethically, it cautions that triumphal reactions may rest on incomplete understanding, while the deeper dharmic focus remains on endurance, restraint, and the true grounds of honor.
Bhishma recounts that after being severely hurt by Paraśurāma’s arrows and retreating in a wounded, near-unconscious state, Paraśurāma’s followers—especially Akṛtavraṇa—and Amba (the Kāśi princess) saw him and shouted with joy, taking his condition as evidence of Paraśurāma’s success.