Shloka 296
अम्बोपाख्याने तापसानां विचारः तथा होत्रवाहनस्य उपदेशः
Ambā among ascetics; Hotravāhana directs her to Paraśurāma
Devanagari script
प्रवृत्ते दारुणे युद्धे शाल्वार्थ नापतं पुरा । “अथवा अपने मूढ़ पिताको दोष दूँ, जिन्होंने मेरा स्वयंवर किया। मेरे द्वारा सबसे बड़ा दोष यह हुआ है कि पूर्वकालमें जिस समय वह भयंकर युद्ध चल रहा था, उसी समय मैं शाल्वके लिये भीष्मके रथसे कूद नहीं पड़ी
Transliteration
pravṛtte dāruṇe yuddhe śālvārtha nāpataṃ purā |
Translation
Bhīṣma nói: “Thuở trước, khi cuộc chiến khốc liệt ấy đã khởi lên rồi, ta đã không nhảy xuống khỏi chiến xa của Bhīṣma vì Śālva.” Câu ấy là một lời tự kết tội nhìn lại: người nói xem sự do dự trong khoảnh khắc quyết định là lỗi của chính mình, ngụ ý rằng khi lâm nguy, bổn phận có thể đòi hỏi sự quyết đoán tức thời, dẫu phải mạo hiểm.
Word by Word
प्रवृत्तेwhen (it was) begun/ongoing
प्रवृत्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रवृत्त (√वृत् + प्र, क्त)
FormNeuter, Locative, Singular
दारुणेterrible, dreadful
दारुणे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदारुण
FormNeuter, Locative, Singular
युद्धेin the battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
शाल्वार्थम्for Śālva's sake
शाल्वार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootशाल्व + अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अपतत्fell/jumped down
अपतत्:
TypeVerb
Root√पत्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पुराformerly, earlier
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaŚ
ŚālvaB
Bhīṣma’s chariotVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes