Shloka 3
अम्बाया निर्वेदः तपोव्रताभ्यर्थना च
Ambā’s Despair and Petition for Ascetic Vows
Devanagari script
ततो मूर्थन्युपाप्राय पर्यश्रुनयना नृप । आह सत्यवती ह्ृष्टा दिष्ट्या पुत्र जितं त्वया,नरेश्वर! यह सुनकर माता सत्यवतीके नेत्रोंमें हर्षके आँसू छलक आये। उन्होंने मेरा मस्तक सूँघकर प्रसन्नतापूर्वक कहा--“बेटा! बड़े सौभाग्यकी बात है कि तुम विजयी हुए"
Transliteration
tato mūrdhany upāprāya paryaśrunayanā nṛpa | āha satyavatī hṛṣṭā diṣṭyā putra jitaṃ tvayā ||
Translation
Bấy giờ, hỡi đấng quân vương, Satyavatī tiến lại gần, đôi mắt rưng rưng lệ. Trong tình mẫu tử, bà chạm và ngửi lên đỉnh đầu ta; vui mừng, bà nói: “Con ta, thật là phúc lớn khi con đã chiến thắng—tốt lắm, hỡi chúa tể loài người.”
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
मूर्धनिon (my) head
मूर्धनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्धन्
FormMasculine, Locative, Singular
उपाप्रायapproached, came near
उपाप्राय:
TypeVerb
Rootउप + आ + प्र + इ (धातु: इ/एति)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
पर्यश्रु-नयनाhaving tear-filled eyes
पर्यश्रु-नयना:
Karta
TypeAdjective
Rootपर्यश्रु + नयन
FormFeminine, Nominative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
आहsaid
आह:
TypeVerb
Rootअह् (धातु: अह्/आह)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
सत्यवतीSatyavatī
सत्यवती:
Karta
TypeNoun
Rootसत्यवती
FormFeminine, Nominative, Singular
हृष्टाdelighted
हृष्टा:
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormFeminine, Nominative, Singular
दिष्ट्याfortunately; by good luck
दिष्ट्या:
TypeIndeclinable
Rootदिष्टि
पुत्रO son
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
जितम्won; conquered
जितम्:
Karma
TypeVerb
Rootजि (धातु: जि)
FormPast Passive Participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
नर-ईश्वरO lord of men (king)
नर-ईश्वर:
TypeNoun
Rootनर + ईश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaS
SatyavatīN
nṛpa (the king addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes