Shloka 25
Bhīṣma’s Appraisal of Pāṇḍava-Alliance Warriors (Śikhaṇḍin, Dhṛṣṭadyumna, and Allied Kings)
न तृतीयो<स्ति राजेन्द्र सेनयोरुभयोरपि । य एन॑ शरवर्षाणि वर्षन्तमुदियाद् रथी
na tṛtīyo 'sti rājendra senayor ubhayor api | ya enaṁ śaravarṣāṇi varṣantam udiyād rathī | mayā athavā droṇācāryaḥ hī dhanañjayakā samānaṁ kartuṁ śaknoti | rājendra! ubhayasenayoḥ tṛtīyo na kaścid evaṁvidho rathī, yo bāṇavarṣaṁ kurvāṇam arjunaṁ prati gantum arhati ||
Bhīṣma nói: “Hỡi đại vương, trong cả hai đạo quân không có chiến sĩ thứ ba. Chỉ có ta, hoặc Droṇa, mới thật sự có thể đứng đối diện Dhanañjaya khi chàng tiến lên, trút xuống mưa tên. Ôi chúa tể các vua! Ngoài chúng ta ra, không có dũng sĩ chiến xa nào có thể xuất trận để nghênh chiến Arjuna lúc chàng đang tuôn đổ cơn mưa mũi nhọn ấy.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores a martial-ethical assessment: true capability must be acknowledged without envy or exaggeration. Bhīṣma frankly ranks warriors by merit, implying that dharma in counsel includes honest appraisal of strength and limits, even when it concerns an opponent.
In Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Bhīṣma addresses the king (Duryodhana) and evaluates the battlefield reality: when Arjuna advances in full force, only Bhīṣma or Droṇa can credibly confront him; no other chariot-warrior in either army can.