Shloka 163
भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength
इति श्रीमहा भारते उद्योगपर्वणि उलूकदूतागमनपर्वणि उलूकापयाने त्रिषष्टयधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत उलूकदूतागमनपर्वमें उल्कके लौट जानेसे सम्बन्ध रखनेवाला एक सौ तिरसठवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti śrīmahābhārate udyogaparvaṇi ulūkadūtāgamanaparvaṇi ulūkāpāyāne triṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ |
Sañjaya nói: Như vậy, trong bộ Mahābhārata tôn kính, thuộc Udyoga Parva, trong phần nói về việc Ulūka đến làm sứ giả, chương bàn về sự ra đi của Ulūka đã kết thúc—đó là chương thứ một trăm sáu mươi ba. Công thức kết thúc này đánh dấu sự hoàn tất của đoạn truyện nơi lời lẽ ngoại giao và dáng vẻ đạo lý nhường chỗ cho tính tất yếu của chiến tranh, nêu rõ rằng lời khuyên bất thành và ý chí đã hóa cứng làm mòn nốt khoảng trống còn lại cho một cuộc hòa giải được dẫn dắt bởi dharma.
संजय उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the verse’s function is to close an episode: it implicitly highlights how diplomacy (dūta-vākya) is ethically weighty—when counsel fails and parties cling to pride and hostility, the path toward righteous settlement narrows and conflict becomes imminent.
This is the formal end-of-chapter statement: it announces that, within Udyoga Parva, the portion about Ulūka’s envoy mission and his return/departure has concluded, completing the 163rd chapter of that internal division.