Shloka 35
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
Devanagari script
गच्छतां वो नदीतीरं सहितानां विशेषतः । पृष्ठतो5हं गमिष्यामि सहैव मातुलेन तु,“राजन! उन चूहोंमें कोई डिंडिक नामवाला चूहा सबसे अधिक समझदार था। उसने मूषकोंके उस महान् समुदायसे इस प्रकार कहा--“तुम सब लोग विशेषत: एक साथ नदीके तटपर जाओ। पीछेसे मैं भी मामाके साथ ही वहाँ जाऊँगा”
Transliteration
gacchatāṁ vo nadītīraṁ sahitānāṁ viśeṣataḥ | pṛṣṭato 'haṁ gamiṣyāmi sahaiva mātulena tu ||
Translation
Sañjaya nói: “Tất cả các ngươi hãy tiến ra bờ sông—nhất là phải đi cùng nhau thành một đoàn. Ta sẽ theo sau, và ta sẽ đến đó cùng với cậu (bên ngoại) của ta.”
Word by Word
गच्छताम्let (them/you all) go
गच्छताम्:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (imperative), 3rd, plural, परस्मैपद
वःof you / your
वः:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, plural
नदी-तीरम्the river-bank
नदी-तीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी + तीर
Formneuter, Accusative, singular
सहितानाम्of those who are together
सहितानाम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त; √सह)
Formmasculine, Genitive, plural
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः
पृष्ठतःfrom behind / behind
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, singular
गमिष्यामिI shall go
गमिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट् (simple future), 1st, singular, परस्मैपद
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
एवindeed / just
एव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएव
मातुलेनwith (my) maternal uncle
मातुलेन:
Karana
TypeNoun
Rootमातुल
Formmasculine, Instrumental, singular
तुbut / however
तु:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतु
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaR
riverbank (nadītīra)M
maternal uncle (mātula)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes